Otero Pedrayo

Otero Pedrayo naceu en 1888 en Ourense, no seo dunha familia fidalga,culta e liberal. Licenciouse en dereito, filosofia e letras en Madrid. De volta á súa cidade natalpasou a ser unha das figuras máis dinámicas no ambiente cultural, xunto con Vicente Risco e Florentino Cuevillas.
Ainstancias de Antón Losada Diéguez, o grupo toma conciencia dos problemas do país e ingresa nas fileiras do galeguismo. Participa na fundación do Partido Galeguista e sae elixido, en 1931, deputado das Cortes Constituintes. No seo do partido, Pedrayo situabaseideoloxicamente no bandoconservador, máis acatou a maioria cando esta optou pola integración no Frente Popular.
Participou na fundación da editorial Galaxia. En Santiago vai estar ata 1958, etapa na que servirá de guía á mocidade galeguista que esta a xurdir nos ambientes universitariose cointribuirá á súa vertebración. No momento do seu falecemento, en 1976, era considerado uninamimente o patriarca das letras galegas, creador dunha vasta e plural obra literaria e ensaistica, e un grande exemplo da resistencia galeguista na longa etapa da dictadura. Home dunha vastisima cultura, Ramón Otero Pedrayo integra, con Risco, Castelao e Losada Diéguez, o denominado grupo Nós.

Manuel Murguía

Naceu en 1833 en Arteixo. Estudou en Santiago filosofia e farmacia,pero pronto deixaria de lado estas ciencias para dedicarse o que de verdade lle apaixonaba,a histori e a politica.
En 1870 foi nomeado Xefe de Arquivo de Galicia e máis tarde, no 1885,Cronista Xeral do Reino. No ano 1890,Murguía dirixiu xunto con Alfredo Brañas,boletin onde se deron as primeiras claves do que ía ser co tempo o pensamento rexionalista galego.
Con 72 anos xorde en Murguía a idea de crear unha Academia Galega da Lingua. Tamén de Murguía saíu a teima de crear un dicionario da lingua galega, por que se sentía falto de vocabulario. O día 25 de agosto de 1906 aprobouse a creación da Real Academia Galega,que presidiría até á súa morte.
Manuel Murguía morreu o 2 de febreiro de 1923, na súa casa da Coruña. Dedicouselle o ano das Letras Galegas no ano 2000.

Alfredo Brañas

Brañas foi un representante do Rexionalismo tradicionalismo e católico, de tendencia carlista e antiliberal e ligado a sectores da fidalguia e do clero. Na súa obra o El Regionalismo, propondra un modelo descentralizador para Galiza(a patria pequena), con certa radicalidade nalgúns aspectos como na descentralización xudicial e financieira e no que a representación politica é substituida por unha representación corporativo-gremial de abaixo-arriba, desde a esfera municipal ata a provincial, rexional e nacional.
En 1891 fundará en Santiago a Asociación Regionalista Gallega, presidida por Murgia, pero con predominio do sector tradicionalista e que tivo escasa trascendencia politica.

castelao

Castelao é a figura mais representativa da historia da galiza do século XX. Naceu en 1886 en Rianxo. Con once anos emigrou a Arxentina. Regresou a Galiza onde cursou o bacharelato e iniciou a carreira de mediciña. Pero pronto se afastataria do mundo da mediciña.
Coa chegada da República(1931) e a fundación do partido galeguista, sumarase o Castelao político e o Castelao artista. Neste mesmo ano sae elixido deputado por Pontevedra nas Cortes Constituintes e defendeu en Madrid iniciativas do programa galeguista. A finais dese ano Castelao contribuiu con numerosos mitíns por todo o país a unificación e consolidación do noso nacionalismo. Nos anos da guerra comprometeuse enteiramente coa defensa da legalidade repúblicana.
Símbolo do nacionalismo galego, desenvolveu unha actividade continua no exilio. Tras unha etapa de grande espectativa, iniciada co seu nomeamento en 1946 como ministro en representación dos partidos antifascistas galegos, entrou nun periodo de enorme desncanto que non superaria durante a súa permanenciaen Paris en exercicio do novo cargo. Nos primeiros meses do ano 1949 detectóuselle un cancro no pulmón que o afastou da actividade públic. En 1950, ano en que se disolve o partido galeguista, falece en Bos Aires

NACIONALISMO E PROVINCIALISMO

NACIONALISMO E PROVINCIALISMO

O galeguismo, entendido como o descubrimento do feito diferencial galego e a toma de conciencia e afirmación de Galiza como pobo unitario e diferenciado, ten as súas raíces máis primitivas nos ilustrados do século dezaoito.

Amediados do século dezanovedase por primeira vez en Galizaun movemento desta natureza, impulsado por intelectuais. É o que coñecemos como Provincialismo.

O Provincialismo acadará dentro do mesmo século novas formulacións políticas de carácter descentralizador, como o federalismo e sobre todo o Rexionalismo.

A primeira Asamblea das Irmandades, marcase un feito histórico na evolución do galeguismo:nace o Nacionalismo.

As Irmandades defendían na orde económica anha política librecambista e presentaban atención o problema agrario;no eido cultural reivindicaban a cooficialidade dos idiomas galego e castela;e politicamentedefinianse nacionalistas, republicanos e federalistas iberistas, pois promulgaban a inclusión de Portugal nunha federación Ibérica.

CARRILANOS

CARRILANOS

A mediados do século vinte iniciáronse as performacións dos túneles máis longos da península, que atravesaban os montes galegos ubicados entre Puebla de Sanabria e Ourense. Foi o escenario dunha época de milleiros de persoas que son medios e cuns custos humanos altísimos traballaron de 1926 a 1956 baixo gobernos monárquicos, replublicanos e dúas dictaduras.

Dos 142Km que atravesan o sur das serras do gran macizo de Manzaneda, unha terceira parte transcurre baixo terra, e nos 10Km que van de Vilar do Barrio a Alberguería existen 15 túneles.

Polas demoras das obras unhas tres xeracións traballaron nelas. Xornadas sen fin nunha oscuridade case absoluta e nunhas condicións laboriais case infrahumanas

Megalitismo

MEGALITISMO

O megalitismo desenvolveuse en galiza durante o tercer milenio a.C. Os máis abundantes monumentos megalíticos son os sepulcros, que eran de tipo dolménico ou con corredor.

A súa economía centrabase na agricultura, na actividade gandeira, pastoril e nas practicas depredatorias de base mesolítica.

A sociedade é igualitaria composta de pequenas comunidades, pouco belicosa, asentada de forma dispersa no territorio e moi relixiosa

cultura castrexa

cultura castrexa

A denominadacultura castrexa desenvolveuse en Galiza. Esta civilización abrange máis de 1000 anos de historia que van do século sexto a.C. ata o século sexto d.C.

Crese que os celtas non acabaron cos Oestryminios senón que se fundiron con eles nunha primeira expresión do sincretismo galaico.

O Castro é unha forma arquitectónica e de asentamento humano caracteriza o hábitat galego durante a Idade de Ferro, caracterizado por ser un espazo defensivo e resindencial. En Galiza existiron entre 2000 e 2500 castros.

a súa ecónomia basase nunha agricultura rudimentaria e cerealista, nun aproveitamento do gando, intercambios comerciais completado coa caza e recolección de froitos silvestres.

A sociedade castrexa é unha sociedade xentilicia, na que a cohesión social viña asegurada polos lazos de sangue e non pola estructura política. Galiza tiña unha organización social diferente ao resto da península Ibérica.

A relixiosidade era moi intensa, con máis de un cento de deuses. As practicas relixiosas eran polo tanto moi frecuentes e implicaba a realización de sacrificios de animais, e mesmo de persoas.